شرکت دانشبنیان "شاینا درخشش البرز"، مستقر در پارک علم و فناوری البرز و یکی از شرکتهای فناور زیرمجموعه سازمان تجاریسازی فناوری و اقتصاد دانشبنیان جهاددانشگاهی (ستفا)، با طراحی و تولید تجهیزات راهبردی صنعت شیشه، مهندسی معکوس سامانههای پیشرفته و بومیسازی قطعات حساس صنعتی، به یکی از نمونههای موفق تبدیل محدودیتهای ناشی از تحریم به فرصتهای فناورانه بدل شده است؛ مسیری که به گفته رییس هیاتمدیره این شرکت، بدون حضور در زیستبوم نوآوری ستفا و بهرهگیری از ظرفیتهای آن، با چنین شتابی طی نمیشد.
به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری البرز، در آستانه چهل و ششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی، فرصتی فراهم شد تا در کارگاه شرکت دانشبنیان "شاینا درخشش البرز" با مهندس احسان شمس، رییس هیاتمدیره این مجموعه، به گفتوگو بنشینیم؛ شرکتی که امروز بهعنوان یکی از شرکتهای دانشبنیان فعال در زیستبوم فناوری ستفا، سهم قابل توجهی در بومیسازی تجهیزات حساس صنعت شیشه و ارائه خدمات تخصصی به صنایع کشور ایفا میکند.
فضای کارگاه، مملو از بُردهای الکترونیکی، تجهیزات کنترلی و قطعات صنعتی بود؛ فضایی که بیش از هر چیز نشان میداد اینجا علم، تنها در قالب دانش تئوریک باقی نمانده و به فناوری قابل استفاده در صنعت تبدیل شده است. مهندس شمس نیز با همان شور و حرارتی که از تجربه سالها حضور در خطوط تولید نشأت میگرفت، از مسیری سخن گفت که از دل مشکلات صنعت آغاز شد و امروز به طراحی و تولید محصولاتی رسیده است که تا چند سال پیش، تنها از طریق واردات در دسترس بودند.
او در همان ابتدای گفتوگو تأکید کرد که علم، وجود دارد اما فناوری به دست میآید؛ آن هم زمانی که ترس از تجربه کردن کنار گذاشته شود و مسیر حرکت، حتی در سختترین شرایط اقتصادی و صنعتی متوقف نشود. از نگاه او، بسیاری از دستاوردهای امروز شرکت، نتیجه ایستادگی در برابر همین موانع بوده است.
از دل صنعت تا شکلگیری یک شرکت دانشبنیان
شمس با مرور سالهای ابتدایی فعالیت خود، توضیح داد که مسیر شکلگیری این مجموعه از سال ۱۳۸۶ و با تأسیس گروه صنعتی درخشش آغاز شد؛ مجموعهای که فعالیت خود را در حوزه اتوماسیون صنعتی، تعمیرات تخصصی و نگهداری ماشینآلات کارخانهها آغاز کرد.
به گفته او، سالها حضور مستمر در کارخانهها و مواجهه مستقیم با چالشهای تولید، باعث شد اعضای این مجموعه شناخت دقیقی از نیازهای واقعی صنایع کشور به دست آورند؛ شناختی که بعدها مسیر فعالیت آنها را از ارائه خدمات فنی، به سمت طراحی و تولید تجهیزات صنعتی سوق داد.
او میگوید همین تجربههای میدانی سرانجام در سال ۱۳۹۶ به تأسیس رسمی شرکت شاینا درخشش البرز انجامید تا فعالیتهای تحقیق و توسعه، طراحی محصولات فناورانه و پروژههای دانشبنیان، در قالب یک ساختار تخصصی و منسجم دنبال شود.
زیستبوم نوآوری ستفا؛ سکوی پرتاب شرکتهای دانشبنیان بخش مهمی از گفتوگو به نقش پارک علم و فناوری البرز در مسیر رشد این شرکت اختصاص داشت؛ موضوعی که مهندس شمس بارها بر اهمیت آن تأکید کرد.
او معتقد است استقرار در پارک، صرفاً به معنای در اختیار داشتن یک دفتر یا کارگاه نبوده، بلکه حضور در یکی از مهمترین زیستبومهای نوآوری سازمان تجاریسازی فناوری و اقتصاد دانشبنیان جهاددانشگاهی (ستفا)، فرصت تعامل با شرکتهای فناور، استفاده از ظرفیت شبکهسازی تخصصی و توسعه همکاریهای مشترک را برای مجموعه فراهم کرده است.
به گفته رییس هیاتمدیره شاینا درخشش البرز، این حمایتها تنها به فضای استقرار محدود نشده و در حوزه تجاریسازی و توسعه بازار نیز آثار ملموسی داشته است.
او با اشاره به حمایتهای پارک در ارزیابیهای تخصصی و همچنین فراهم کردن زمینه حضور شرکتها در نمایشگاههای صنعتی، خاطرنشان کرد که حضور در پاویون صنعت برق با حمایت مستقیم پارک علم و فناوری البرز، نقطه عطفی در توسعه بازار این شرکت بود؛ بهگونهای که امروز بیش از ۲۰ درصد مشتریان بزرگ و فعلی مجموعه، از طریق همان حضور نمایشگاهی جذب شدهاند.
شمس معتقد است یکی از مهمترین مزیتهای فعالیت در زیستبوم ستفا، ایجاد حلقه اتصال میان ایده، فناوری و بازار است؛ حلقهای که به شرکتهای دانشبنیان کمک میکند مسیر تجاریسازی محصولات خود را با سرعت و اطمینان بیشتری طی کنند.
محصولی که مسیر دانشبنیان شدن شرکت را تغییر داد
دریافت گواهی دانشبنیان در سال ۱۴۰۱، نقطه عطف دیگری در فعالیتهای شاهین درخشش البرز بود؛ اتفاقی که به واسطه طراحی و تولید سردسنج مذاب لیزری رقم خورد.
شمس این محصول را پاسخی فناورانه به یکی از نیازهای راهبردی صنعت شیشه کشور میداند و توضیح میدهد که تمام مراحل طراحی، ساخت، برنامهنویسی و توسعه این تجهیز، توسط متخصصان خود شرکت انجام شده است.
او میگوید فرآیند سنجش دمای مذاب در صنایع شیشه، به تجهیزات اندازهگیری بسیار دقیق نیاز دارد؛ تجهیزاتی که تا پیش از این تقریباً به طور کامل از خارج کشور تأمین میشدند و وابستگی زیادی برای صنایع داخلی ایجاد کرده بودند.
به گفته رییس هیاتمدیره شاینا درخشش البرز، ثبت اختراع این محصول در داخل کشور، علاوه بر کاهش وابستگی ارزی، نشان داد توان مهندسی داخلی قادر است تجهیزات فوقتخصصی مورد نیاز صنایع راهبردی را با کیفیت قابل قبول طراحی و تولید کند.
او تأکید میکند که این دستاورد تنها تولید یک دستگاه نیست، بلکه نمادی از توان متخصصان ایرانی در تبدیل دانش به فناوری و پاسخگویی به نیازهای واقعی صنعت کشور است.
تکنولوژیهای بومی؛ پاسخی به نیازهای واقعی صنعت
فعالیتهای شاینا درخشش البرز، به تولید یک محصول دانشبنیان محدود نمیشود. هرچند سردسنج مذاب لیزری این شرکت را به جمع شرکتهای دانشبنیان رساند، اما هسته اصلی فعالیت مجموعه همچنان بر حل مسائل فنی صنایع و پاسخگویی به نیازهای پیچیده خطوط تولید استوار است؛ رویکردی که از سالها حضور میدانی در کارخانهها شکل گرفته و امروز به یکی از مزیتهای رقابتی این شرکت تبدیل شده است.
مهندس شمس با تشریح دامنه فعالیتهای شرکت میگوید این مجموعه علاوه بر تولید تجهیزات تخصصی، در حوزههای الکترونیک صنعتی، مهندسی معکوس بردهای هایتک، تعمیر تخصصی اینورترها، بازطراحی سیستمهای کنترلی و ارائه خدمات فنی به صنایع مختلف نیز فعالیت میکند.
به گفته او، بسیاری از کارخانههای بزرگ کشور از تجهیزاتی استفاده میکنند که تعمیر، بازسازی یا ارتقای آنها نیازمند دانش فنی بهروز و تجربه عملی است؛ تجهیزاتی که در بسیاری از موارد، نبود قطعه یا توقف عملکرد آنها میتواند خسارتهای سنگینی به خطوط تولید وارد کند.
او تأکید میکند تیم فنی شاینا درخشش البرز همواره تلاش کرده است در کوتاهترین زمان ممکن در کنار صنعتگران باشد تا با کاهش زمان توقف خطوط تولید، از ایجاد وقفه در چرخه تولید جلوگیری شود؛ رویکردی که طی سالهای اخیر، اعتماد بسیاری از واحدهای صنعتی را به این مجموعه جلب کرده است.
وقتی تحریمها به موتور محرک نوآوری تبدیل شدند
یکی از مهمترین محورهای گفتوگو، تأثیر تحریمها و محدودیتهای بینالمللی بر فعالیت شرکتهای دانشبنیان بود؛ موضوعی که مهندس شمس، برخلاف نگاه رایج، آن را صرفاً یک مانع نمیداند.
او معتقد است هرچند تحریمها در تأمین برخی قطعات و تجهیزات مشکلاتی ایجاد کردهاند و گاهی فرآیند خرید مواد اولیه را با دشواری همراه ساختهاند، اما همین محدودیتها باعث شده مهندسان ایرانی بیش از گذشته به سمت طراحی، ساخت و بومیسازی قطعات راهبردی حرکت کنند.
به گفته رییس هیاتمدیره شاینا درخشش البرز، بسیاری از پروژههایی که امروز در این شرکت دنبال میشوند، حاصل همین نگاه مسئلهمحور به محدودیتها هستند؛ نگاهی که به جای انتظار برای رفع مشکلات، تلاش میکند راهحل را در داخل کشور پیدا کند.
او توضیح میدهد که بخشی از مشکلات مربوط به تأمین قطعات، از طریق رایزنیهای مستمر مدیریتی در حال پیگیری است، اما در کنار آن، مسیر بومیسازی نیز با جدیت دنبال میشود تا صنایع کشور در آینده وابستگی کمتری به واردات داشته باشند.
از مهندسی معکوس تا تولید قطعات راهبردی
شمس در ادامه به یکی از پروژههای جدید شرکت اشاره میکند؛ پروژهای که از اواخر سال گذشته و در پاسخ به چالشهای زنجیره تأمین آغاز شده است.
او میگوید رلههای تخصصی مورد استفاده در گرمخانههای صنایع شیشه، از جمله قطعاتی هستند که پیش از این بهطور کامل از خارج کشور وارد میشدند و در صورت خرابی آنها، عملاً بخشی از فرآیند تولید کارخانه متوقف میشد.
به گفته او، همین مسئله سبب شد تیم فنی شاهین درخشش البرز طراحی و بومیسازی این قطعه راهبردی را در دستور کار قرار دهد.
شمس با ابراز امیدواری نسبت به نتایج این پروژه میگوید مراحل طراحی و توسعه این محصول رو به پایان است و پیشبینی میشود طی یکی دو ماه آینده وارد بازار شود؛ محصولی که علاوه بر کاهش وابستگی به واردات و جلوگیری از خروج ارز، میتواند امنیت تولید صنایع شیشه کشور را نیز افزایش دهد.
او این پروژه را نمونهای از همان رویکردی میداند که طی سالهای اخیر در شرکت دنبال شده است؛ یعنی تبدیل نیازهای واقعی صنعت به فرصتهای فناورانه و خلق محصولاتی که بتوانند جایگزین نمونههای خارجی شوند.
توسعه سبد محصولات؛ گام بعدی شاینا درخشش البرز
نگاه به آینده، بخش دیگری از گفتوگوی ما با رییس هیاتمدیره شاینا درخشش البرز را به خود اختصاص داد.
او میگوید مسیر توسعه شرکت، تنها به محصولات فعلی محدود نخواهد شد و برنامهریزی برای طراحی و تولید تجهیزات جدید از هماکنون در دستور کار قرار گرفته است.
به گفته شمس، چندین المان و تجهیز صنعتی جدید اکنون مراحل پایانی طراحی و آمادهسازی برای تولید انبوه را پشت سر میگذارند و همزمان مکاتبات مستمری با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری انجام شده است تا این محصولات نیز پس از تکمیل فرآیندهای ارزیابی، در فهرست محصولات دانشبنیان قرار گیرند.
او معتقد است توسعه سبد محصولات، علاوه بر افزایش توان رقابتی شرکت، میتواند زمینه حضور گستردهتر در بازارهای داخلی و حتی بازارهای صادراتی را نیز فراهم کند.
در نگاه او، آینده شرکتهای دانشبنیان در ایران روشن است؛ زیرا صنایع کشور بیش از هر زمان دیگری به جایگزینی تجهیزات وارداتی با نمونههای داخلی نیاز دارند و این موضوع، فرصت ارزشمندی برای شرکتهای فناور ایجاد کرده است.
شمس بر این باور است که هرچه ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان و زیستبومهای نوآوری تقویت شود، سرعت تبدیل ایده به محصول و محصول به بازار نیز افزایش خواهد یافت؛ مسیری که به اعتقاد او، ستفا با ایجاد زیرساختهای لازم برای استقرار، شبکهسازی، توانمندسازی و تجاریسازی، نقش مهمی در آن ایفا میکند.
ایستادگی؛ نخستین شرط موفقیت
در پایان گفتوگو، مهندس شمس، صحبتهای خود را با پیامی خطاب به جوانان، دانشآموختگان و علاقهمندان به فعالیت در حوزه فناوری به پایان رساند.
او معتقد است مهمترین مانع پیش روی کارآفرینان جوان، نه کمبود دانش و نه محدودیت امکانات، بلکه ترس از آغاز کردن و نگرانی از شکست است.
به گفته او، اگر افراد بتوانند بر این ترس غلبه کنند، مسیر حرکت برایشان هموارتر خواهد شد و هر گام، زمینهساز گامهای بزرگتر خواهد بود.
رییس هیاتمدیره شاهین درخشش البرز به جوانان توصیه میکند پیش از هر چیز، ایده خود را بهخوبی در ذهن ترسیم و برای اجرای آن برنامهریزی کنند و سپس با جسارت وارد میدان عمل شوند.
او تأکید میکند علم بهتنهایی ضامن موفقیت نیست؛ آنچه دانش را به فناوری و فناوری را به ثروت تبدیل میکند، استمرار، پشتکار و متوقف نشدن در برابر مشکلات است.
بر اساس این گزارش، شاینا درخشش البرز امروز، بهعنوان یکی از شرکتهای دانشبنیان مستقر در پارک علم و فناوری البرز و زیرمجموعه سازمان تجاریسازی فناوری و اقتصاد دانشبنیان جهاددانشگاهی (ستفا)، نمونهای از همین رویکرد است؛ مجموعهای که از دل سالها تجربه صنعتی، بهرهگیری از ظرفیتهای زیستبوم نوآوری و تکیه بر توان مهندسان ایرانی، توانسته است محدودیتهای ناشی از تحریم را به فرصتی برای خلق فناوری، بومیسازی تجهیزات راهبردی و پاسخگویی به نیازهای صنایع کشور تبدیل کند.